صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > مصاحبه با معاون آموزش حوزه‌‌های علمیه در تشریح درختواره حوزه‌های دانشی


 

مصاحبه

مصاحبه با معاون آموزش حوزه‌‌های علمیه در تشریح درختواره حوزه‌های دانشی

حجت‌الاسلام و المسلمین رستم‌نژاد معاون آموزش حوزه‌های علمیه: علم فقه، علم اداره جامعه است/ درختواره دانشی حوزه دارای ۱۶ عرصه علمی و ۴۰۰ رشته و گرایش می باشد

تاریخ: شنبه ٢٢ خرداد ١٤٠٠  /  ساعت: ١٠:٠٢  /  تعداد بازدید: 2730  /  مصاحبه پرینت مطلب
 

علم فقه، علم اداره جامعه است/ درختواره دانشی حوزه دارای ۱۶ عرصه علمی و ۴۰۰ رشته و گرایش می باشد

حجت الاسلام والمسلمین مهدی رستم نژاد در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، در ضمن تشریح درختواره دانشی و رشته ای حوزه های علمیه گفت: علومی که در حوزه ها دائر است ریشه در علوم وحیانی داشته و قدمت آن ها به تاریخ رسالت برمی گردد؛ محل اعتلای این علوم در زمان امامین باقر و صادق علیهما السلام است.

علم فقه، علم اداره جامعه است

وی افزود: سررشته علوم حوزوی به دست اهل بیت علیهم السلام بوده  است.

معاون آموزش حوزه های علمیه خاطرنشان کرد: همه علوم مربوط به ابعاد مختلف حیات انسان اعم از ابعاد فردی، عبادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در علوم حوزوی وجود دارد؛ به تعبیر امام خمینی ره علم فقه علم اداره جامعه است.

وی گفت: بر این اساس فقیه باید پاسخگوی همه نیازهای یک انسان مؤمن در زندگی دنیایی او باشد که نهایتاً به فلاح و رستگاری وی در آخرت بیانجامد.

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد تصریح کرد: ولایت فقیه فقط می تواند از دل حوزه بجوشد؛ زیرا فقیه از طریق فقه پرورش می یابد و در دایره علوم دیگر همچون ریاضیات، نجوم و غیره چنین فردی را نمی توان یافت.

مفاخر بزرگ و شخصیت های جهانی حوزه

وی افزود: قرن هاست از تعلیم علوم حوزوی می گذرد و شخصیت های بزرگ و مفاخری از حوزه ها داریم که چهره های جهانی دارند؛ افرادی همچون بوعلی سینا، خواجه نصیرالدین طوسی و شیخ بهایی که همه اینها از علمای حوزه بوده اند.

سابقه علمی حوزه تا اعماق تاریخ

معاون آموزش حوزه های علمیه بیان داشت: فقه، حدیث، تفسیر، علوم قرآن، رجال، فلسفه و در کنار اینها هیئت، نجوم و ریاضیات همه و همه این علوم در حوزه های علمیه بوده اند و سابقه آن ها به ۱۴۰۰ سال پیش می رسد؛ دانشمندان و شخصیت های بزرگ هرکدام از این علوم پرورش یافته حوزه های علمیه بوده اند.

عمق و گستردگی علمی یک مجتهد و مفسّر/ فیلسوف شدن صرف اخذ مدرک تحصیلی نیست

وی گفت: ما وقتی که می گوییم شخصی فقیه است یعنی اینکه آن فرد حداقل تا قریب به ۱۰ رشته علمی را باید متخصص باشد؛ در غیر این صورت به قوه فقاهت نمی رسد.

 

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد اظهار کرد: یک شخص مفسر قرآن حداقل باید در ۱۲ شاخه علمی صاحب نظر بوده و یا باید در برخی از این شاخه ها به اجتهاد نزدیک باشد.

وی عنوان داشت: در رشته های دیگر نیز همچون کلام و فلسفه نیز برای صاحب نظر شدن نیاز به تسلط بر چندین رشته مختلف است.

معاون آموزش حوزه های علمیه گفت: نباید پنداشت که مثلاً فیلسوف شدن یا فقیه شدن صرفاً تخصص یافتن در یک رشته و اخذ مدرک است.

وی افزود: مجتهدین زمانی برای فتوا دادن دست به قلم می شوند که به طور معمول ۵۰ تا ۶۰ سال در کرسی تدریس علوم مربوطه قرار گرفته باشند؛ این یعنی سطح علمی فرد مجتهد صاحب فتوا باید از حد استاد تمام مصطلح نیز بالاتر باشد.

معاون آموزش حوزه های علمیه خاطرنشان کرد: هرکسی به قلّه های علمی در علوم حوزوی نمی رسد و در هر قرن چند نفر بیشتر همچون علامه طباطبایی یا شهید مطهری نخواهند شد.

درختواره دانشی حوزه با ۱۶ عرصه علمی و ۴۰۰ رشته و گرایش

وی گفت: خروجی تحصیلات حوزه در عرصه هایی که حوزه به عنوان متخصص و صاحب نظر در حال فعالیت می باشد در درختواره دانشی حوزه به صورت ۱۶ حوزه دانشی با ۴۰۰ رشته و گرایش تعریف شده است.

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد بیان داشت: حوزه برای همه این ۴۰۰ رشته برنامه ریزی نموده است تا در مورد آن ها تولید متن، محتوا، مطلب و نظریه داشته باشد.

حوزه دانشی فقه و اصول/ آرمان حوزه تربیت نخبگانی همچون آیت الله بروجردی است

وی افزود: یکی از حوزه های دانشی شانزده گانه حوزوی فقه و اصول است که به دنبال پرورش قله های علمی آن همچون مرحوم آیت الله العظمی بروجردی می باشد؛ حوزه دیگر شامل فقه، حقوق و قضای اسلامی است که در برای اجرا و پیشبرد فقه در جامعه به فقیه و اجتهاد نیاز دارد.

معاون آموزش حوزه های علمیه اظهار کرد: حوزه دانشی قرآن یکی دیگر از حوزه های دانشی علوم حوزوی است؛ فهم صحیح و عمیق از قرآن کریم نیازمند دانش گسترده ای می باشد؛ خداوند در این باره می فرماید: «و ما یعقلها الّا العالِمون».

وی گفت: چهارمین حوزه دانشی حدیث است؛ در این حوزه دانشی ده ها رشته تخصصی همچون رجال، درایة، کتابشناسی حدیثی و غیره را داریم.

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد عنوان داشت: حوزه دانشی کلام، ادیان، مذاهب و فرق نیز یکی دیگر از حوزه های شانزده گانه دانش های حوزوی می باشد؛ ما باید بتوانیم مباحث اعتقادی مذهب خود و دیگر مذاهب و ادیان را به خوبی بشناسیم و در پاسخگویی به شبهات افراد توانمندی را پرورش دهیم.

وی گفت: منطق، فلسفه و عرفان ششمین حوزه دانشی حوزه های علمیه است که از اهمیت بسیار بالایی نیز برخوردار می باشد.

معاون آموزش حوزه های علمیه خاطرنشان کرد: حوزه دانشی زبان و ادبیات عرب که مربوط به زبان و ادبیات عرب فصیح است؛ از این دانش برای فهم قرآن و احادیث به خوبی می توان استفاده نمود.

وی افزود: حوزه هشتم حوزه دانشی اخلاق، تربیت و مشاوره است که برای خودش دنیایی بحث و مطلب علمی دارد؛ حوزه های دانشی تاریخ و سیره، و همچنین تبلیغ و ارتباطات نهمین و دهمین حوزه های دانشی علوم حوزوی هستند.

معاون آموزش حوزه های علمیه گفت: حوزه دانشی فرهنگ، هنر و تمدن اسلامی نه به معنای هنرهای مبتذل، بلکه هنرهای آسمانی که به طور مثال شاعرهای مطرحی در این حوزه دانشی و در طول تاریخ از سوی حوزه های علمیه به جامعه عرضه شده است.

وی افزود: حوزه دانشی دوازدهم در زمینه اقتصاد اسلامی است؛ علوم اجتماعی هم یکی دیگر از این حوزه های دانشی بوده و علوم سیاسی، روانشناسی و مدیریت نیز به ترتیب حوزه های دانشی چهاردهم تا شانزدهم مصوب شورای گسترش حوزه های علمیه هستند.

تحصیل علوم پایه ای در سطح یک تحصیلی

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد خاطرنشان کرد: هریک از این حوزه ها در سطوح ۲، ۳، ۴ و بعضاً ۵ تحصیلی دارای رشته ها و گرایش های مختلفی هستند؛ در ادبیات آموزش حوزوی سطح یک حوزه شامل ۶ سال تحصیلی است که طی آن علوم پایه همچون ادبیات عرب، منطق و آشنایی با فقه و مباحثی دیگر مانند کلام، تاریخ، اخلاق و غیره به عنوان پایه های علمی طلاب تدریس می گردند.

وی گفت: سطح دو تحصیلی حوزه شامل سال های هفتم و هشتم بوده و طلاب سطح سه را در سال های نهم و دهم تحصیل طی می کنند.

 

 

ورود به عرصه درس خارج پس از ده سال تحصیلات مقدماتی

معاون آموزش حوزه های علمیه تصریح کرد: پس از ده سال تحصیل طلاب وارد دروس خارج متن می شوند که به آن سطح چهار گفته می شود؛ سطح چهار شامل دوره ای چهار ساله است و این سطح هم مانند سطح سه با ارائه پایان نامه از سوی طلبه به اتمام می رسد؛ پس از این سطح، دوره سطح پنج را داریم که برای رسیدن به اجتهاد می باشد.

حداقل ۱۸ سال تلاش علمی مداوم برای رسیدن به اجتهاد

وی افزود: به این ترتیب حداقل و در صورت خوش استعداد بودن طلبه، ۱۸ سال زمان لازم است تا به قوه اجتهاد برسد.

معاون آموزش حوزه های علمیه بیان داشت: رشته ها و گرایش های حوزوی از سال هفتم به بعد تعریف شده اند.

وی گفت: خروجی تحصیلات حوزوی بنا بر درختواره دانشی حوزه تربیت متخصص در ۴۰۰ رشته و گرایش مختلف است.

رشته های فقه اقتصاد دولت، فقه پول و بانک، فقه بازارهای سرمایه

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد رشته های مربوط به حوزه دانشی فقه در سطح سوم تحصیلی را برشمرد و اظهار داشت: در فقه سطح سه رشته های فقه و اصول دو با گرایش های فقه و هیئت- که علم مرتبط با نجوم بوده و بررسی مباحثی همچون تعیین قبله، استهلال و سایر موضوعات ستاره شناسی و رابطه آسمان و زمین را شامل می شود- و همچنین فقه اقتصاد را داریم.

وی تصریح کرد: در سطح چهار گرایش هایی برای حوزه دانشی فقه و اصول تعریف شده است که از میان آن ها می توان به فقه حکومت، فقه خانواده، فقه تربیتی و فقه الاقتصاد اشاره نمود.

معاون آموزش حوزه های علمیه گفت: در سطح پنجم تحصیلات حوزوی فقه پول و بانک، فقه تجارت اسلامی، فقه بازارهای سرمایه و فقه اقتصاد دولت را در درختواره دانشی و رشته ای حوزه های علمیه داریم.

وی افزود: فقه فقط شامل نماز و روزه نیست؛ دایره حضور فقه بسیار گسترده است و تا مباحثی همچون تجارت اسلامی و تجارت بین المللی هم می رود.

فقه و حقوق بشر، فقه و حقوق بین الملل از رشته های حوزه دانشی فقه، حقوق و قضای اسلامی هستند.

معاون آموزش حوزه های علمیه خاطرنشان کرد: در حوزه دانشی فقه، حقوق و قضای اسلامی در سطح سه رشته های فقه و حقوق بشر، فقه و حقوق تجارت، فقه و حقوق بین الملل تعریف شده است؛ در سطح چهار تحصیلی رشته هایی مانند فقه و حقوق تجارت الکترونیک را در درختواره دانشی حوزه های علمیه داریم.

توانمندی فقه در پاسخگویی به تمام مسائل مستحدثه

وی گفت: فقه چنان گستره ای دارد که پاسخگویی به تمام مسائل مستحدثه در آن دیده شده است؛ این ظرفیت احادیث و علوم وحیانی می باشد که در اختیار بشر و برای هدایت او قرار گرفته است.

فقه و حقوق بورس، فقه و حقوق حمل و نقل تجاری و فقه با رویکرد حقوق انرژی

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد بیان داشت: فقه و حقوق بورس، فقه و حقوق بانکی، فقه و حقوق حمل و نقل تجاری و فقه با رویکرد حقوق انرژی مثال هایی دیگر از گرایشات مربوط به فقه، حقوق و قضای اسلامی هستند.

۳۲ رشته و گرایش قرآنی

وی افزود: حوزه دانشی قرآن در سه سطح دو، سه و چهار دارای ۳۲ رشته و گرایش است.

مطالعات حدیثی با گرایش تطبیقی بین علوم حدیث و علومی همچون پزشکی، محیط زیست و روانشناسی

معاون آموزش حوزه های علمیه اظهار کرد: در حوزه حدیث در سطح چهار مطالعات حدیثی با گرایش تطبیقی بین علوم حدیث و پزشکی، حدیث و محیط زیست، حدیث و هیئت، حدیث و روانشناسی، حدیث و جامعه شناسی، حدیث و سیاست، حدیث و مدیریت و حدیث و اقتصاد را در درختواره دانشی و رشته ای حوزه های علمیه داریم.

وی گفت: بسیاری از این رشته ها در مرحله پژوهش عملیاتی شده و بخش های زیادی از آن ها در مرحله آموزش نیز به اجرا رسیده اند.

رسانه های مجازی، ادبیات نمایشی، هوش مصنوعی و بازی های رایانه ای از گرایش های مرتبط با مسائل جدید در عرصه تبلیغ

معاون آموزش حوزه های علمیه عنوان داشت: در حوزه دانشی تبلیغ و رسانه که از حوزه های دانشی جدید است گرایش های رسانه های مجازی، رسانه های نوشتاری، ادبیات نمایشی را داریم؛ رشته مطالعات دین و فضای مجازی نیز با چند گرایش مختلف همچون هوش مصنوعی، بازی های رایانه ای و شبکه های اجتماعی تعریف شده است.

وی گفت: حوزه به صورت علمی و تخصصی به این رشته ها و گرایشات ورود پیدا کرده است.

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد خاطرنشان کرد: ما به دنبال یک ریل گذاری جدید در تحصیلات حوزوی بوده ایم؛ البته این به معنای عدم وجود عالم در این زمینه ها نیست بلکه ما می خواهیم به این وسیله خروجی های توانمند بیشتری را که نیروهای کمک کار خوبی برای جامعه و نظام باشند تربیت نماییم.

 

 

سطح چهار، مقدمه رسیدن به اجتهاد

وی افزود: سطح چهار تحصیلی حوزه مقدمه اجتهاد است؛ کسی که به این سطح ورود پیدا می کند مسلط به چند علم مختلف شده و برای اجتهاد آموزش می بیند.

معاون آموزش حوزه های علمیه گفت: در درختواره دانشی حوزه های علمیه در رشته اقتصاد پول که در سطح چهار تدریس می شود گرایش هایی مانند اقتصاد پول و بانکداری اسلامی، اقتصاد بازار سرمایه اسلامی، اقتصاد کار و نیروی انسانی، اقتصاد تجارت و بازار اسلامی وجود دارد.

روانشناسی بالینی، روانشناسی دین و سلامت معنوی از گرایش های رشته روانشناسی اسلامی هستند

وی افزود: حوزه دانشی روانشناسی را در سه سطح دو، سه و چهار داریم که در سطح چهار آن رشته روانشناسی اسلامی با چهار گرایش روانشناسی بالینی، روانشناسی دین، سلامت معنوی و فقه و روانشناسی را داریم.

حجت الاسلام والمسلمین رستم نژاد خاطرنشان کرد: در رشته مدیریت اسلامی، گرایش های مطالعات آینده پژوهی، سیاست گذاری فرهنگی و فلسفه مدیریت در درختواره دانشی حوزه تعریف شده است.

وی گفت: به تناسب ظرفیت موجود حوزه و نیازهای ضروری جامعه، نظام و بین الملل در هر حوزه دانشی و در سه سطح یا چهار سطح از سطح دو تا پنج تحصیلی رشته ها و گرایش های مختلفی تعریف شده اند.

امکان افزایش رشته ها و گرایشات در درختواره دانشی حوزه های علمیه وجود دارد

معاون آموزش حوزه های علمیه تصریح کرد: نقشه راه آموزشی در حوزه های علمیه شامل این ۱۶ عرصه دانشی است که با زیرمجموعه هایی که دارند به ۴۰۰ رشته و گرایش می رسند؛ البته امکان افزایش این تعداد هم وجود دارد و در صورت احصاء ضرورت رشته ای جدید می توان آن را نیز پس از بررسی های کارشناسانه به درختواره دانشی و رشته ای حوزه های علمیه افزود.

 

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





محتويات مرتبط

 

najah

soal sound
moshaver